Het oude pensioenverhaal dat ons vertelt dat ons beste hoofdstuk voorbij is
Ben ik eerlijk?
Pensioneren is niet altijd een geweldig idee.
Zeker niet op 65-jarige leeftijd.
Pensioneren zoals wij het vandaag kennen, is een relikwie uit een tijd en een wereld die al lang voorbij is.
Het is gebaseerd op een oud verhaal.
Een verhaal waarin mensen op een bepaald moment een eindstreep bereiken. Een verhaal waarin een leeftijd bepaalt wanneer je stopt met werken, stoppen met groeien en een stap terug doet.
Maar in de moderne economie zijn conventionele verhalen over pensioneren niet alleen ongeschikt geworden, ze kunnen zelfs contraproductief zijn.
Waarom?
Omdat ze niet meer aansluiten bij de werkelijkheid van veel mensen.
Mensen leven langer.
Mensen blijven langer gezond.
Mensen blijven nieuwsgierig.
Mensen willen blijven bijdragen.
Mensen willen hun ervaring blijven gebruiken.
Toch vertellen wij elkaar nog steeds hetzelfde oude verhaal.
Het verhaal van de eindstreep.
De kunstmatige eindstreep.
Daarom is het tijd om enkele oude pensioenmythes opnieuw te bekijken.
Niet om pensioen af te wijzen.
Maar om ruimte te maken voor een nieuw verhaal.
Een verhaal waarin jouw ervaring, jouw passie en jouw talent niet eindigen op een bepaalde leeftijd.
Mythe 1
65 jaar is oud
Is dat zo?
Geloof jij dat?
Denk eens terug aan iemand die jij dertig jaar geleden kende van 65 jaar.
En denk nu eens aan iemand van vandaag die 65 jaar is.
Lijken ze op elkaar als mensen van dezelfde leeftijd?
Nee, dat doen ze niet.
Waarom?
Omdat mensen van 65 jaar nu veel jonger zijn dan 65-jarigen een generatie geleden.
Wij weten dit allemaal.
Kennen jullie die test waarmee je jouw “werkelijke leeftijd” kunt vaststellen?
Het is een test over jouw lifestyle, jouw gewoontes, jouw eetgedrag, de manier waarop jij jouw werk benadert, jouw houding en jouw manier van leven.
Aan het einde van deze meting komt er jouw “echte leeftijd” uit.
Hoe oud jij werkelijk bent.
De persoon van binnen.
Hoeveel mensen kennen bijvoorbeeld iemand die 65 jaar oud is en zich gedraagt als een 35-jarige?
Ik weet zeker dat je iemand kent.
Aan de andere kant:
Wie kent een 35-jarige die zich gedraagt alsof hij of zij 65 jaar is?
In hoge mate weten wij dat leeftijd net zozeer een kwestie is van houding als van chronologie.
Er zijn vandaag veel 60+ ondernemers die zich voelen en gedragen alsof ze 45 jaar oud zijn.
Zij hebben geen culturele verwachting nodig dat het tijd wordt om plaats te maken.
Zij hebben nog een verhaal te schrijven.
Mythe 2
Pensioneren betekent per definitie niet werken
Een tweede oude pensioenmythe is dat pensioneren automatisch betekent dat je stopt met werken.
Maar hoe verklaren wij dan het feit dat zoveel ondernemers, nadat zij hun onderneming verkocht hebben, na korte tijd weer gaan ondernemen en opnieuw worden uitgenodigd om aan de slag te gaan?
Twee derde van hen is binnen één jaar weer iets aan het ondernemen.
Waarom?
Omdat zij ontdekken dat werk niet alleen een manier is om geld te verdienen.
Werk kan betekenis geven.
Werk kan onderdeel zijn van identiteit.
Werk kan een manier zijn om ervaring, talent en wijsheid te blijven gebruiken.
Veel ondernemers ontdekken ook dat de ruimte die ontstaat wanneer één van hen of beiden parttime werkt voordelen kan hebben voor de relatie.
We zien ook dat ondernemers bij pensioneren misschien de baby met het badwater hebben weggegooid.
Misschien was het ondernemen niet het probleem.
Misschien waren het de mensen met wie werd samengewerkt.
Misschien was het de plek waar gewerkt werd.
Misschien waren het bepaalde klanten.
Maar misschien was het creëren zelf nooit het probleem.
Veel ondernemers realiseren zich dat er betekenis zit in werk.
Sigmund Freud zei dat om gelukkig te zijn we liefde en werk nodig hebben in ons leven.
Misschien zit daar wat in.
Mythe 3
We moeten pensioneren om te gaan doen waar wij echt van houden
Ik weet dat er weinig mensen zijn die dit hardop zeggen.
Maar het is een ongeschreven populaire vooronderstelling van veel mensen in onze samenleving.
Een verhaal dat wij vaak zonder nadenken accepteren.
Een verhaal dat ik graag wil uitdagen.
Waarom zou je veertig jaar werken in iets waar je niet helemaal van houdt, in de hoop dat je op een dag de vrijheid krijgt om te gaan doen wat je echt wilt?
Mijn vraag is:
Wat gebeurt er als je op 65-jarige leeftijd arriveert met vier slappe banden?
Wat wil jij gaan doen als je groot bent?
Het maakt mij niet uit of je 35, 40, 45, 50, 55, 60 of 65 bent.
Stel jezelf deze vraag:
Wat wil jij doen wanneer jij groot bent?
Je hoeft niet te wachten tot je 65 jaar bent om jouw passie te volgen.
Je hoeft niet te wachten tot een kunstmatige eindstreep om jouw volgende hoofdstuk te schrijven.
Mythe 4
Pensioneren is uitsluitend een geldkwestie
Wanneer ik het begrip “pensioenplanning” noem, waar denk jij dan aan?
Waarschijnlijk denk je aan financiële planning richting jouw pensionering.
Genoeg geld hebben.
Alsof, zoals een ondernemer het ooit verwoordde:
“Wat wil je dat ik dan doe? Mijn geld knuffelen? Is dat mijn leven?”
Nee.
Pensioenplanning heeft uiteraard te maken met geldzaken.
Maar het heeft ook te maken met gezin.
Sociaal leven.
Ons werkleven.
Onze persoonlijke ontwikkeling.
Onze lijst van doelen.
De plekken waar wij naartoe willen.
De dingen die wij nog willen doen.
De dingen die wij nog niet gedaan hebben in ons leven.
Dat is allemaal onderdeel van pensioenplanning.
Zoals ik vaak tegen mensen vertel:
Wat heeft het voor zin om zo’n geweldige voorraad appels voor de dorst op te bouwen als ze in een boom hangen die aan het sterven is?
Er is meer aan pensioenplanning dan alleen jouw geldzaken op orde krijgen.
Het gaat om het ontwerpen van een leven dat betekenisvol blijft.
Mythe 5
Een leven van volledig gemak is het ultieme pensioendoel
Je kent die plaatjes wel.
Golfbanen.
Stranden.
Zwembaden.
De beelden waarmee brochures van verzekeraars jarenlang gevuld zijn.
Het perfecte pensioen.
Maar ik stel de vraag:
Is dit wat jou werkelijk gelukkig zal maken?
Je zult er snel achter komen dat een leven van gemak snel gaat vervelen.
Het geeft je geen energie.
Het inspireert niet.
En daar gaat het werkelijk om in een lang en gelukkig leven:
Jezelf energie blijven geven.
Jezelf blijven inspireren.
Nieuwsgierig blijven.
Jezelf blijven uitdagen.
Blijven ontdekken.
Blijven ondernemen.
Dit is bovendien een serieuze kwestie als het gaat om succesvol ouder worden.
Recent Alzheimeronderzoek laat zien dat wanneer je niet intellectueel uitgedaagd wordt in jouw 50+, 60+ en 70+ jaren, je jezelf voorbereidt op een koers van sneller achteruitgaan.
We leren dat een leven van volledig gemak een kleine stap verwijderd kan zijn van een leven waarin energie, nieuwsgierigheid en vitaliteit verdwijnen.
We willen niet in een situatie terechtkomen waarin we snel afglijden omdat we geen passie meer hebben die ons leven energie geeft.
Dat is de enige belofte die een leven van volledig gemak werkelijk kan waarmaken:
We zullen ons snel gaan vervelen.
Dus:
We willen ons niet vervelen.
En we willen niet vervelend worden.
Het nieuwe pensioenverhaal
Het alternatief is niet een leven zonder rust.
Het alternatief is geen leven waarin je altijd moet werken.
Het gaat om balans.
Wij willen vrije tijd.
Wij willen ontspanning.
Wij willen relaties.
Maar wij willen ook werk dat ons uitdaagt.
Wij willen nieuwsgierig blijven.
Wij willen blijven groeien.
Wij willen blijven ontdekken.
Wij willen blijven bijdragen.
Wij willen nog steeds elke dag van ons leven gepassioneerd zijn.
Want jouw leven is geen verhaal dat eindigt bij een bepaalde leeftijd.
De vraag is niet:
“Wanneer stopt mijn verhaal?”
De vraag is:
“Welk hoofdstuk ga ik nu schrijven?”
Passie pensioneert nooit.